<title_newspaper>Trybuna Ludu</title_newspaper>
<title_article>onierz powstania styczniowego i Komuny Paryskiej</title_article>
<authors>
<author>Stefan Arski</author>
</authors>
<language>pl</language>
<style>press</style>
<year>1950</year>
<month>01</month>
<day>23</day>
<date>1950-01-23</date>
<period>d</period>
<status>1_obieg</status>
<support>paper</support>
<text>
<![CDATA[
Tym razem komunikat wadz carskich zawiera smutn prawd. Oddzia puk. Walerego Wrblewskiego, zdziesitkowany wielomiesiczn walk, nkany godem, zmczeniem i dotkliwym, styczniowym mrozem, natkn si na przewaajce siy nieprzyjacielskie i ponis klsk. Dowdca, raniony dwukrotnie w gow i rami nie uciek jednak do lasu, lecz zosta zniesiony z pobojowiska przez okolicznych chopw, ktrzy ukryli go w stodole. Po pewnym czasie rannym zaopiekowaa si kurierka Rzdu Narodowego, Bolesawa Skodowska (siostra Wadysawa Skodowskiego, ojca wielkiej uczonej, Marii Curie) i przewioza go przez "zielon granic" do Galicji, skd wydosta si do Francji.
W sojuszu z rewolucjonistami rosyjskimi
Chopi podlascy, ktrzy ratowali rannego dowdc powstaczej "partii" (tak nazywano oddziay powstacw), dobrze znali imi Walerego Wrblewskiego. Nalea on bowiem do tych, stosunkowo nielicznych dowdcw powstaczych, ktrzy potrafili sobie zjedna mir wrd chopstwa, goszc hasa zniesienia paszczyzny i wyrwnania odwiecznych krzywd ludu wiejskiego.
Walery Wrblewski przyszed do szeregw powstaczych poprzez konspiracyjne kko rewolucyjne, dziaajce wrd chopw biaoruskich, zaoone przez Konstantego Kalinowskiego, bohatera narodu biaoruskiego i polskiego. Redagowana przez Kalinowskiego a rozpowszechniana przez Wrblewskiego "Muyckaja Prauda" (w jz. biaoruskim) pisaa:
"Carowi przychodzi juz koniec, bo chop poczu ju wolno a chopska wolno to szubienica dla wszystkich zdziercw i ciemizcw ludu".
Walery Wrblewski nalea do tej grupy dziaaczy powstaczych, ktrzy, jak Jarosaw Dbrowski, Sierakowski, Padlewski, Kalinowski, czyli hasa walki o niepodlego z radykalnymi hasami spoecznymi, a przede wszystkim z hasem rewolucji agrarnej. Rozumieli oni te, e jedn z najwaniejszych przesanek powodzenia ruchu wyzwoleczego w Polsce jest sojusz z rewolucyjnym ruchem rosyjskim. Nadzieje swe na powodzenie walki w Polsce wizali z fal buntw chopskich, ktra w latach 18612 przewalia si przez Rosj. 
]]>
</text>
